De examenperiode van een kunstvakopleiding is altijd een emotionele en artistieke snelkookpan. Dit jaar bewezen dertien studenten van Fontys Muziektheater, verspreid over elf diverse voorstellingen, wat zij in hun mars hebben. Het publiek werd meegenomen langs een breed scala aan stijlen, emoties en talenten. De grote vraag bij zo’n intensieve reeks is altijd: hoe sluit je dit waardig af? Het antwoord werd gegeven door Lisa Kavsek. Met de indrukwekkende monoloog Onder ede bracht zij niet alleen een proeve van bekwaamheid, maar een volwassen, urgente theaterervaring die de zaal muisstil kreeg. Een slotakkoord dat nog heel lang zal nazinderen.
Het recht als topsport
Onder ede introduceert ons aan Tessa, een vlijmscherpe en meedogenloze strafrechtadvocaat. Tessa heeft zich met bloed, zweet en tranen ontworsteld aan haar arbeidersmilieu en floreert nu in een wereld die gedomineerd wordt door oud geld en de geprivilegieerde elite. Voor haar is de rechtspraak geen moreel kompas, maar een topsport. Een schaakspel waarin ze zich heeft gespecialiseerd in zedendelicten. Met een kille, bijna chirurgische precisie haalt ze slachtoffers van seksueel misbruik in de getuigenbank onderuit — naar eigen zeggen “op een nette manier”, in vergelijking met haar mannelijke collega’s. Haar doel? Precies genoeg twijfel zaaien om de ‘juridische waarheid’ te dienen en haar cliënten uit de gevangenis te houden.
Lisa speelt deze eerste fase van de voorstelling met een fascinerende, superieure energie. Ze maakt van Tessa geen eendimensionale schurk, maar een vrouw die oprecht gelooft in het systeem dat ze bespeelt. Haar acteerspel is gelaagd; je voelt de ambitie en de bewijsdrang van een buitenstaander die zich staande moet houden in een patriarchale wereld.
De rollen onherroepelijk omgedraaid
De ware kracht van de voorstelling openbaart zich wanneer het noodlot toeslaat en de rollen onherroepelijk worden omgedraaid. Een onverwachte gebeurtenis confronteert Tessa met de rauwe werkelijkheid en dwingt haar om zelf plaats te nemen aan de andere kant van de wet. Plotseling is zij niet meer de jager, maar de prooi van het systeem dat ze altijd zo vurig heeft verdedigd. Zij ervaart nu zelf de gespannen verhouding tussen de patriarchale macht van de wet, de loodzware bewijslast en haar eigen moraal.
Hier laat Lisa zien wat ze écht in haar mars heeft. De transformatie van de zelfverzekerde advocate naar een kwetsbaar individu dat verstrikt raakt in de starre regels van het recht, is hartverscheurend. Ze verplaatst zich voelbaar diep in het personage. Haar spel komt pijnlijk dichtbij en maakt de thematiek onontkoombaar actueel.
Een harmonieus geheel
De regie van Anouk Beugels houdt de spanningsboog strak en effectief, waardoor de monoloog nergens inzakt en de emotionele mokerslagen op de juiste momenten vallen. Wat Onder ede bovendien optilt naar het niveau van hoogwaardig muziektheater, is de prachtige pianobegeleiding onder muzikale leiding van Thomas Zagers.
De muziek fungeert hier niet als behang, maar als een volwaardige tegenspeler. Er wordt prachtig gezongen én gespeeld, waarbij tekst en muziek naadloos in elkaar overlopen.
Zware taak
Het is een zware taak om als laatste van dertien talenten het podium te betreden, maar Lisa Kavsek droeg die verantwoordelijkheid met verve. Onder ede was een indrukwekkend, gelaagd en noodzakelijk theaterstuk. Fontys Muziektheater mag buitengewoon trots zijn op deze lichting studenten, met Lisa als uitroepteken aan het slot. Een prestatie van formaat die een glansrijke toekomst in het theaterveld voorspelt.
