Van 4 tot 6 juni 2026 verandert een plein in het sprookjesachtige Harderwijk weer in een schouwtoneel van historische gebeurtenissen die de stad rijk is. Bij aankomst op de locatie loop je al direct een schilderij binnen dat Anton Pieck had kunnen maken. Kosten noch moeite zijn bespaard om ook weer van deze editie van Podium Spektakel Harderwijk een succes te maken. En dat was het. De voorstelling Harderwijk Tussen Twee Vuren is een liefdesverklaring van haar bewoners aan een stoere stad met karakter.

Liefde, verraad en strijd in het Rampjaar 1672

Het is 1672. Een jaar dat de geschiedenis ingaat als het Rampjaar. Terwijl oorlogen door de Republiek razen, arriveert de jonge student Polle Kempers (Marc Gonkel) vol dromen in Harderwijk. Hij kijkt uit naar zijn studie aan de universiteit, maar zijn toekomst neemt een onverwachte wending wanneer hij zijn hart verliest aan Aleyd (Arianne de Korte), de dochter van de burgemeester (Gerben Beens – Breet). Hun ontluikende liefde wordt echter al snel overschaduwd door dreigend gevaar. Duizenden Franse soldaten trekken de stad binnen en Harderwijk komt onder bezetting te staan. Angst en wantrouwen groeien met de dag. Vrienden worden tegenstanders, loyaliteiten verschuiven en niemand weet meer wie te vertrouwen is. Voor de troepen uit verschijnt de charmante, maar sluwe Franse kapitein Guillaume Maisonville (Bart Jansen). Ook hij raakt gefascineerd door de beeldschone Aleyd. Wat begint als een strijd om haar hart, groeit uit tot een gevaarlijk spel van macht, ambitie en bedrog.

Maar Maisonville heeft nog een tweede doel. In de universiteit bevindt zich een kostbare historische schat: een onbetaalbaar getijdenboek waar hij koste wat kost de hand op wil leggen. Terwijl de spanning in de stad oploopt, raken liefde, politiek en persoonlijke belangen steeds verder met elkaar verstrengeld. Zal Polle zijn geliefde én de stad kunnen beschermen? Welke keuzes maakt Aleyd wanneer haar hart en haar plicht lijnrecht tegenover elkaar komen te staan? En wat gebeurt er wanneer een stad letterlijk én figuurlijk tussen twee vuren terechtkomt?

Een waar Harderwijks spektakel

Waar je momenteel om de oren wordt geslagen door grootste shows met drones, vuurwerk en luchtacrobatiek was Podiumspektakel Harderwijk hier rond 2015 al mee begonnen. Om de twee jaar brengen zij een grootse productie letterlijk op een van de pleinen in de stad. De vele vrijwilligers begroette je met een brede glimlach en zorgden dat het je aan niks ontbreekt wanneer je het plein oploopt. Wat direct opvalt is het klooster dat heel slim is betrokken in het decorontwerp. Groots, imposant en mooi uitgelicht. Een decor dat je echt als groots mag bestempelen. Ook tijdens de show wordt er slim gebruik gemaakt van de locatie en de setstukken waarmee het verhaal verteld wordt. Het 16-koppige orkest bijvoorbeeld is gepositioneerd in een aangrenzend gebouw. Ze werden goed uitgelicht waardoor ze echt onderdeel werden van dit spektakel. Mooi om te zien dat de mensen die de hele avond de muziek verzorgen ook zichtbaar een mooi plekje in deze productie hebben gekregen.  Naast het klooster staat daar nog de burgemeesterswoning en een stadspoort uitgebeeld die ieder ook elementen bevatten waar de spelers mee aan de slag konden. Je ziet gewoon dat er veel tijd en moeite in dit spektakel gestoken is. Niet alleen het decor was om door een ringetje te halen, ook de kostuums zijn met veel liefde en vakmanschap in elkaar gezet. De Harderwijkers waren gehuld in historische silhouetten gemixt met denim/spijkerbroeken wat het weer een iets modernere touch gaf. Zo werd er mooi onderscheid gemaakt tussen De Harderwijkse bevolking, de jonge student Polle (die niet uit de stad kwam) en de Franse soldaten die de stad overvielen. Qua decor, kostuums, licht en geluid was het gewoon echt af. Chapeau voor regisseur Job de Roo die een mooi plaatje wist neer te zetten als toneelbeeld en de locatie echt wist te gebruiken om dit verhaal passend neer te zetten. Het is bewonderingswaardig te noemen wat deze lokale productie voor elkaar heeft gekregen aan spektakel. Zonder te veel te verklappen word je als publiek telkens verrast door verschillende verhaalelementen die je niet direct had zien aankomen.

Waar ik ook erg over te spreken ben is de vorm waarin dit verhaal verteld werd. Ikzelf was niet direct bekend met de historie van Harderwijk maar werd als publiek aan de hand meegenomen door het verhaal. Het was overzichtelijk en goed te volgen. Het is daarmee ook direct een rijk verhaal waar de 52 castleden zich op uit mochten leven. Waar vaak het ensemble dienend is aan het grotere verhaal is er nu gekozen voor grootse en gepaste scènes waar ieder zijn moment even mocht opeisen. Er waren voldoende dans- en zangnummers waarin uitermate goed werd gespeeld, plezier was van vele gezichten af te lezen.

De woorden met stijl beschreven

Als er iemand is die een verhaal kan laten zingen, dan is het Gerbrand van Kolck wel. Deze Amsterdamse pianist, componist, arrangeur en dirigent ademt theater en muziek. Voor het Podiumspektakel is Gerbrand veel meer dan alleen de componist. Hij verzorgt de arrangementen, leidt het orkest en bewaakt de volledige muzikale koers van de voorstelling. Dankzij zijn muziek krijgen personages een stem, worden emoties voelbaar en komt de geschiedenis tot leven. Zijn naam is inmiddels onlosmakelijk verbonden met het Podiumspektakel Harderwijk. Van Stadsgezichten tot Het Verraad van Herderewich, Hollywood in Harderwijk, Waar het woeste water was en nu Harderwijk tussen twee vuren: telkens weet hij muziek te schrijven die nog lang in het hoofd van het publiek blijft hangen. De creativiteit moet door het DNA gieren want Gerbrand deelt zijn achternaam met een van Nederlands bekendste musicalactrices, namelijk Mariska van Kolck. Mariska is zelf ook komen kijken bij het Podiumspektakel en laat via haar socials weten enorm trots te zijn op haar broer. En dat snappen wij maar al te goed.

Naast pakkende en verhalende muziek is er ook altijd nog een script wat aan moet sluiten bij wat er verteld dient te worden. Wat hierin opviel is dat de stijl qua woordkeuze en zinsopbouw zowel in de muziek als in de dialogen prachtig samensmolten. Er zijn slimme keuzes gemaakt om vaak voor oudhollandse woorden te gaan die erg pasten in de tijdsgeest. Vaak wordt er gekozen voor hedendaags taalgebruik en daarom was het prettig om nu eens te zien dat hierin bewust gekeken is daar de tijdsgeest en de urgentie die het verhaal dient uit te dragen. Over het verhaal blijkt achteraf dat het grotendeels wel is geïnspireerd op de werkelijke gebeurtenissen rondom 1672 maar dat niet alles historisch zich zo heeft afgespeeld. Wat je merkt is dat door de schrijvers wel erg goed onderzoek is gedaan om het alsnog kloppend te krijgen. Het enige dat voor mij onvoldoende werd uitgelicht was waarom dat boek nou zo speciaal was voor de kapitein. Waarom moest hij het per se in handen krijgen? Wat had hij te verliezen?  

Door een sterke cast vol met enthousiaste deelnemers kregen de solisten de kans om echt te vliegen tijdens deze productie. Er werd ontzettend goed gezongen en gespeeld. Dat je mag werken met goed materiaal wil niet altijd zeggen dat het dan goed uit de verf komt. In dit geval was dat dus wel. Ieder wist zijn rol duidelijk neer te zetten zodat je als publiek binnen enkele seconden doorhad welk personage het stadsplein betrad. Marc Gonkel als Polle Kempers wist dan ook al snel uit te groeien tot de publieksfavoriet. Marc was ontwapenend, soms een beetje een rebel en wist op zijn eigen manier het hart van zijn jonkvrouw te doen veroveren. Het publiek liep letterlijk met hem weg en dat was vooral te merken aan de reacties die ik om mij heen hoorde van het aandachtig luisterend publiek. Tijdens de voorstelling laat hij meerdere kanten van zijn personage zien die hij overtuigend neerzet. Of hij nou in gevecht moest met de Franse bezetter of te paard al zingend moest afreizen naar Hoorn, hij leek het met enorm veel plezier te doen. Zijn tegenspeelster waarmee hij vooral het romantische vlak moest opzoeken Arianne de Korte wist het publiek ook te overtuigen. Aan haar de taak om Aleyd vorm te geven. Waar ik vaak voor vrees bij deze rollen is dat het als een onwetend en soms een beetje het domme meisje wordt neergezet. Gelukkig wist Arianne zich hier verre van te houden. Aleyd was een dame die met haar tijd meeging en sprak zich meerdere keren uit tegenover haar moeder. Allesbehalve naïef en dom. Hiermee komt een bepaalde gebeurtenis rondom haar en de kapitein indringender binnen. Ook dames met verstand die van zich afbijten komen terecht in situaties waar ze niet direct om gevraagd hebben. Arianne komt tijdens de tweede akte nog meer tot haar recht wanneer ze meerdere keren een stukje mag zingen. En ook dit doet ze overtuigend.

Er was in deze geen enkele rol die mij minder aansprak of onduidelijk was. Ieder heeft zich goed weten neer te zetten en ook hier vielen vele vocalen dan ook weer positief op. Bart Jansen wist zich al snel ongeliefd te maken als kapitein Maisonville. Ook hier volgde er vele publieksreacties die je enkel kan oproepen wanneer je een rol overtuigend neerzet. Hij maakt het Thèrese en Frederik de Wolf van Westenrode (Marjolijn Bos en Gerben Beens – Breet) dan ook niet makkelijk door telkens nieuwe eisen neer te leggen en steeds meer af te pakken wat de stad lief is. Een strijd die door het echtpaar mooi wordt getoond. Keuzes die je als burgemeester nog wel kunt uitleggen maar wanneer het je familie raakt moeilijk te verkroppen zijn. Keuzes die je moet kunnen overdragen zodat het publiek ook de urgentie voelt. Dat is meer dan gelukt gezien de opluchting die aan het einde van het stuk, ondanks de gebeurtenissen toch wel voelbaar waren.

Het podiumspektakel is een cadeautje aan de stad Harderwijk gebracht door degenen die de stad dierbaar is. Een prachtige productie met een warm kloppend hart gedreven door menigeen die hier vele uren in heeft gestoken. Met middelen die ze als regionale productie voor handen hebben weten ze een aardig spektakel voor mekaar te krijgen. De gehele vormgeving, het programmaboekje gevuld met prachtige foto’s, het gebruik van de stad en de gebouwen, het is allemaal even indrukwekkend. Ze spelen enkel vandaag op 6 juni nog en daarna wordt het Harderwijk van 1672 opgeblazen of weer opgeruimd voor het volgende podiumspektakel.

Deze producties zijn belangrijk voor de regio en laten zien dat lokale verhalen de moeite waard zijn om te vertellen. Voor meer informatie over deze of een voorgaande productie kun je terecht op deze website: https://podiumspektakel.nl/

Foto’s: Peter Sitsen
Verslag: Robert Bal