Met de première van Foxtrot in het DeLaMar Theater bewijst deze klassieker van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink opnieuw waarom hij tot het kroonjuweel van de oorspronkelijk Nederlandse ‘mjoeziekul’ behoort. In het jaar waarin het dertig jaar geleden is dat Annie M.G. Schmidt overleed, voelt deze nieuwe uitvoering niet alleen als een hommage, maar ook als een scherpe spiegel voor onze eigen tijd.
Foxtrot staat bekend om het verraderlijke contrast tussen lichtheid en dreiging: vrolijke revue-nummers, sprankelende dialogen en humor die voortdurend botsen met de onderhuidse spanning van economische crisis, maatschappelijke hypocrisie en het opkomend fascisme. Dat spanningsveld is ook in deze 2026-editie voelbaar aanwezig. De teksten zijn hier en daar subtiel aangepast aan de tijd van nu, zonder de geest van Schmidt geweld aan te doen.
Dramaturgie en muziek
De actualisering van enkele teksten is zorgvuldig gedaan en voelt nergens geforceerd. Toch laat de eerste akte te vaak de tanden zien zonder echt te bijten. De scènes zijn onderhoudend, maar missen soms scherpte en tempo, waardoor de onderliggende dreiging van economische malaise en oprukkend fascisme nog onvoldoende voelbaar wordt. Pas na de pauze valt het kwartje volledig en toont Foxtrot zijn ware kracht. De tweede akte is intens, schrijnend en bij vlagen ronduit beklemmend. Muzikaal blijft Banninks werk overeind, met hoogtepunten als “Romeo en Julius”, “Kleine zwakke vrouw”, “To be or not to be” en vooral de indringende “De laatste dans”. Hier versmelten tekst, muziek en betekenis op het niveau dat deze musical zo bijzonder maakt.
Sterke cast
Als Mathilde vormt Gerrie van der Klei onmiskenbaar het morele en theatrale zwaartepunt van de voorstelling. Haar spel is doorleefd, scherp en nooit sentimenteel; ze geeft de pensionhoudster precies die mengeling van hardheid en mededogen die de rol vraagt. Dat zij op 80-jarige leeftijd – bijna vijftig jaar na haar eerdere vertolking – opnieuw zo overtuigend op het toneel staat, dwingt groot respect af. Marjolijn Touw is haar alternate en zo blijft deze iconische rol in uiterst veilige handen.
Ook Lisette krijgt een sterke invulling. Renée de Gruijl schittert als de artieste die zich voordoet als ‘concertzangeres’ om haar ware bestaan te verhullen. Ze brengt precies de juiste dosis glamour en ironie mee en haar timing is feilloos. De vaak messcherpe teksten van Annie M.G. Schmidt laat zij moeiteloos landen, waarbij ze overtuigend de façade van succes toont waarachter onzekerheid en angst schuilgaan. De rol van Rosie is kleiner, maar blijft dankzij Marjolijn Touw toch nadrukkelijk hangen. Haar volkse, humorvolle spel zit vol rake oneliners en een heerlijk aardse energie die het verhaal op precies de juiste momenten lucht geeft.
De veeleisende hoofdrol van Jules wordt met overtuiging gedragen door William Spaaij. Hij plaatst zich daarmee moeiteloos in de traditie van eerdere vertolkers als Willem Nijholt en Paul de Leeuw. Zijn Jules is charmant, licht opportunistisch en ironisch, maar nooit gevoelloos. William Spaaij laat een mooie balans zien tussen de flamboyante artiest en de kwetsbare man die worstelt met zijn homoseksuele identiteit in de benauwde jaren dertig. Zang en spel geven het personage de nodige diepgang en menselijkheid.
Als Josien is Teuntje Post een openbaring. Ze maakt de ontwikkeling van naïef provincie-meisje tot jonge vrouw die wordt geconfronteerd met schaamte, een ongewenste zwangerschap en maatschappelijke veroordeling volledig geloofwaardig. Met grote subtiliteit en overtuigingskracht speelt zij deze groei, en treedt daarmee waardig in de voetsporen van Trudy Labij en Carice van Houten. Ook de kleinere rollen zijn zorgvuldig bezet. Jip Bartels als Paul en Jeroen Sigterman als Tijs voegen met hun spel duidelijk kleur en spanning toe aan het geheel en dragen bij aan de gelaagdheid van de voorstelling.
Vormgeving
Het decor is mooi en functioneel: sober waar nodig, sfeervol waar mogelijk. Het ondersteunt het verhaal zonder af te leiden en ademt precies die licht vervallen, broeierige sfeer van het Amsterdamse artiestenleven in de jaren dertig.
Deze Foxtrot is een sterke, verzorgde en bij vlagen indrukwekkende voorstelling die vooral in de tweede helft volledig tot bloei komt. Niet alles snijdt even diep en de eerste akte mist scherpte, maar de thematiek, de muziek en een aantal uitstekende vertolkingen maken dit tot een waardevolle herneming. Vier sterren, omdat Foxtrot nog altijd raakt — al had het af en toe harder mogen schuren.
Kijk voor meer informatie op: https://foxtrotdemusical.nl
Geef een reactie