Gisteren kreeg Musicalsites backstage een kijkje bij 40-45 de Musical. We liepen langs licht, geluid, de controleroom, de kostuums, de wasserij, de verstelruimte en meer. Want bij zo’n immense productie komt heel wat kijken.
40-45 de Musical draait al bijna twee jaar in de Midden-Nederland Hallen, honderdduizenden bezoekers gingen ervoor naar Barneveld, en nu staat de voorstelling aan de vooravond van een nieuw seizoen met een flink vernieuwde cast. Na de rondleiding werden de nieuwe gezichten voorgesteld. Wat opvalt: hoeveel er gebeurt dat je als publiek nooit ziet. We nemen je mee, achter én voor de schermen.
14,8 miljoen ledjes en twee centimeter speling
Het eerste wat je als bezoeker ziet, zijn de enorme LED-wanden. Die worden aangestuurd door maar liefst 14,8 miljoen led-lampjes, en daar komen nog meerdere LED-torens bij met elk zo’n zestig panelen. Torens, LED-wagens en tribunes worden allemaal bediend vanuit een aparte controleroom. Grappig genoeg worden de wagens nog altijd handmatig in werking gezet. Pas daarna neemt het systeem het over en controleert het of alles precies op het juiste pad rijdt. En precies is hier echt precies: de speling is maximaal twee centimeter.
Dat luistert zo nauw omdat 40-45 een 360-gradentheater is. Het publiek draait mee op tribunes van 20 ton, met publiek erop zelfs 35 ton per stuk. Elke tribune staat op vijftig kleine wieltjes en rijdt op vier geautomatiseerde wielen langs witte reflectiestrepen op de vloer. Logisch dus dat die vloer spiegelglad en brandschoon moet zijn. Voor de zekerheid zit er rond elke tribune een rubberen ring: raakt die iets, dan kan er direct worden ingegrepen, tot een showstop aan toe. Elke tribune heeft bovendien een eigen batterij, en alles bij elkaar laadt de hal dagelijks ongeveer de stroom van dertien Tesla’s.
Op zo’n tribune zitten 209 stoelen, allemaal met koptelefoon. Eronder zitten subwoofers, zodat je de bommen niet alleen hoort, maar ook voelt. In totaal hangen er 44 subs in de zaal. Wat wij niet wisten: per rij kan bepaald worden welke audio je hoort. Dat corrigeert voor de afstand tot het toneel, en het maakt ook vertalingen mogelijk.
Het vliegtuig gaat op fietskracht
Ons favoriete feitje van de middag: het vliegtuig dat in de opening over het publiek vliegt, wordt in beweging gezet door acht mensen. Niet met een motor, maar met fietsen die twee katrollen aandrijven. Motoriseren kan best, maar dat brengt zoveel gewicht en techniek met zich mee dat trappen simpelweg de beste oplossing is.
Terwijl dat allemaal gebeurt, houdt de regie alles in de gaten, ook in het donker, via een infraroodscherm. Loopt er iets mis met de bewegende delen, dan krijgt de cast via de oortjes te horen dat ze moeten rekken of juist versnellen. Dat gebeurt zelden, maar het kan, en elke acteur is apart aanspreekbaar. Ook de volgspotters zitten hier anders dan je gewend bent: niet in de nok van de zaal, maar backstage achter een groot tv-scherm. Hun volgspot heet, heel toepasselijk, een ‘brommer’.
En dan nog een geluidsdetail dat we niet meer loslaten: draagt een acteur een pet, dan zit de microfoon niet in het haar maar op de wang of kin. Anders kaatst het geluid onder de pet.
850 setjes kostuums en een schaaltje cola
Van de techniek lopen we door naar de kostuums. Zeven kostuummedewerkers staan verspreid in de coulissen, zodat er bij een snel-verkleding altijd iemand dichtbij is. De snelste zit meteen aan het begin van de show: dertien seconden, op het toneel, achter een LED-scherm. In totaal zijn er zo’n 850 setjes kostuums, oftewel ongeveer zeven per acteur per voorstelling. Geen wonder dat alles genummerd is per ensemblelid, anders raak je het kwijt.
En dan staat daar ineens een schaaltje cola. Daar zetten de soldaten hun laarzen in, want de suiker maakt de zolen stroever op de gladde vloer. De laarzen gaan vervolgens aan en uit met behulp van pedaalemmerzakken. Simpel, werkt. Iets verderop staat de grote trein, die tijdens de show via de deuren naar buiten rijdt, weer of geen weer, en daarna weer binnenkomt.
Bijna duizend voorstellingen
Na de rondleiding nam resident director Joris de Beul het woord. Hij is namens Studio 100 sinds de allereerste Belgische versie in 2018 aan de productie verbonden, en vertelde dat er sinds die start bijna duizend voorstellingen van 40-45 zijn gespeeld. Barneveld staat inmiddels op 450 en evenaart binnenkort de 464 uit België. De thema’s, zei hij met een blik op de wereld van nu, zijn helaas nog altijd actueel.
Intussen zijn de repetities in volle gang. Er zijn al drie repetitieweekenden geweest met 120 figuranten en 30 kinderen, en deze week zijn ensemble en hoofdcast gestart. Sterker nog: tot vlak voordat wij binnenkwamen, werd er nog gerepeteerd. Volgende week begint de montage, waarbij alles zijn plek krijgt tussen de bewegende tribunes en LED-schermen.
De nieuwe cast
En toen was het moment waar we voor kwamen. Met trots werden de nieuwe hoofdrolspelers voorgesteld: Susan Visser als moeder Anna, René van Kooten als vader Emiel, Joep Paddenburg als Louis, Esmée Dekker als Leah en Sanne Groenen als Marie. Ruben van Keer is alternate in de rollen van Dirk en Louis.
Voor Sanne Groenen is dit een bijzondere stap. Ze begon in de productie als danscaptain, ensemblelid en understudy en deelt vanaf komend seizoen de hoofdrol van Marie met Niniane Everaert. De cast bestaat verder uit onder anderen Paul Vaes, Jeroen Phaff en Saskia Schäfer, en ook vaste krachten Sjoerd Pleijsier en Chris Tates blijven aan de voorstelling verbonden.
40-45 de Musical won dit jaar voor het tweede jaar op rij de VriendenLoterij Publieksprijs. Na deze middag is het niet moeilijk te bedenken waarom: een sterke cast, en daarachter een machine die je als publiek nooit ziet, maar overal voelt.
40-45 de Musical speelt in de Midden-Nederland Hallen in Barneveld. De nieuwe cast staat vanaf donderdag 10 september op het toneel.
Tekst: Marloes Romeijn
Foto’s en interviews: Mariska Steenbergen