Première ‘Agnes van God’: Het verlangen naar geloven

Première ‘Agnes van God’: Het verlangen naar geloven

Overal verklaringen en antwoorden voor willen hebben: dat is wat er heden ten dage bij veel mensen speelt. Soms leidt het naar een antwoord waardoor je iets anders, wat je lief is, kwijt raakt. Is het niet beter om soms gewoon dingen aan te nemen en ergens in te geloven?

Een mooie thematiek voor een voorstelling. Als dit vervolgens wordt gekoppeld aan de bekende strijd tussen het geloof en de wetenschap, dan heb je de diepere laag van het toneelstuk ‘Agnes van God’ te pakken. Op maandagavond 15 september vond in de Koninklijke Schouwburg in Den Haag de première plaats van deze voorstelling.

‘Agnes van God’ vertelt het verhaal van de jonge novice Agnes (Noortje Herlaar) die binnen de muren van het klooster bevalt van een kind, zonder ooit een man te hebben aangeraakt. Dokter Martha Barentz (Eva van de Wijdeven) start daarop een onderzoek. Martha stuit in het onderzoek echter op Moeder Overste (Willeke van Ammelrooy), die Agnes ernstig in bescherming neemt. Maar waarom?

De voorstelling begint op het moment na de bevalling van Agnes. Door ondervragingen en gesprekken van gerechtspsychiater Martha met Agnes en Moeder Overste wordt steeds meer duidelijk over de tijd die voorafging aan de bevalling. Geregeld komt het voor dat, als er in de gesprekken een belangrijk moment wordt aangesneden, de gebeurtenis niet wordt verteld, maar wordt gespeeld, om vervolgens weer met het gesprek verder te gaan.

Agnes van God premiere-8

Met haar rol als de jonge Agnes bewijst Noortje Herlaar ook ditmaal weer dat het toneelspel haar heel erg ligt. Na eerdere musicals en televisieklussen is deze rol haar tweede echte acteerrol in het theater, na ‘Vaslav’ in het voorjaar. Noortje overtuigt volledig in haar spel en laat je met haar meeleven. Ze begint klein en vrijwel emotieloos en onwetend, dat soms tot droge antwoorden kan leiden en een lach veroorzaakt bij het publiek, maar werkend naar de ontknoping toe kom je steeds meer van Agnes te weten en komt er steeds meer emotie bij. Zeker in de tweede akte komt dit naar voren en wordt je meegenomen. Hoogtepunten daarvan zijn de hypnosescènes waarin Agnes wordt teruggevoerd naar bepaalde cruciale momenten in haar geschiedenis. Het gegeven dat Agnes is gezegend met een hemelse stem is ook geen probleem voor Noortje: ook haar zang blijft erg fijn om naar te luisteren.

Voor Willeke van Ammelrooy betekent haar rol als Moeder Overste een terugkeer in het theater na acht jaar. Willeke zet een Moeder Overste neer die alles voor haar nonnen overheeft, maar de zaak daardoor niet echt verder helpt. In de gesprekken met Martha wordt haar afkeer ten opzichte van de wetenschap goed duidelijk. De verschillen in opvatting tussen Martha en Moeder Overste zorgen soms voor grappige momenten, maar net zo vaak voor emotionele botsingen, die Willeke mooi speelt. Het is een constant zichtbaar dilemma van het geheim dat ze meedraagt en het beschermen van de nonnen aan de ene kant en het meewerken met het onderzoek aan de andere kant; iets dat ze goed laat merken en mooi speelt. Dat ze op sommige momenten even moest zoeken naar de tekst wordt dan ook vergeven.

Eva van de Wijdeven vertegenwoordigt met haar rol als de dokter Martha Barentz de ‘atheïstische’ buitenwereld in het klooster. Door de afwisseling van gesprekken die Martha heeft met Moeder Overste en Agnes en de monologen over haar eigen kijk op de zaak, heeft Eva lappen tekst die ze overtuigend brengt en is ze van de eerste tot de laatste minuut op het toneel. In de gesprekken met Agnes en Moeder Overste zet ze geloofwaardige gerechtspsychiater neer die doorvecht tot de waarheid boven water is. Ze schuwt niet haar eigen gedachten te benoemen en probeert verschillende methoden om achter de waarheid te komen, maar altijd met het doel Agnes te helpen. Dat Agnes een bijzondere vrouw is, ziet Martha echter ook steeds meer in, waardoor werk en privé steeds moeilijker te scheiden is. Die vastbeslotenheid zet Eva bijzonder goed neer. Ook in haar monologen over haar eigen geschiedenis en instelling weet ze te overtuigen. Het slotgesprek met Moeder Overste over geloven is daarbij één van de hoogtepunten.

Agnes van God premiere-9

De personages van non en gerechtspsychiater zullen voor de meeste mensen ver van hem of haar afstaan. De drie actrices hebben het echter voor elkaar gekregen, onder leiding van regisseur Paula Bangels, de personages zó neer te zetten dat je met alle drie meegaat in hun opvatting en verhaal. Met alle drie de personages leef je mee en snap je waarom ze zo doen en zijn. Ze zijn erin geslaagd het mensen van vlees en bloed te maken.

Het decor is vrij simpel, maar werkt prima als verbeelding van een klooster. Op de grond ligt een groot kruis, waar het publiek vanaf de zijkant op kijkt. Elk personage heeft een eigen deel van dat kruis waar ze vrijwel alles speelt. Op de bovenkant van het kruis staat een stoel waar Moeder Overste de meeste tijd doorbrengt, terwijl op de onderkant een tafel met asbak en een stoel voor Martha staat. In een kloostercel, gevuld met een bed, een tafel en een kruis aan de muur, die achter het liggende kruis is geplaatst, speelt Agnes voor een groot deel. Deze verdeling is voornamelijk bij de gesprekken het geval. Als de scènes voor de bevalling gespeeld worden, wordt deze indeling vaak wel losgelaten. De muzikale ondersteuning op sommige momenten helpt de kloostersfeer mee te creëren en ook het licht draagt daaraan bij. Daarnaast werkt het licht goed als schakel tussen het verhaal en de flashbacks, bijvoorbeeld bij de hypnosescènes.

De vier musicals die Albert Verlinde Entertainment dit seizoen brengt, moeten nog in première gaan, maar met deze overtuigende toneelvoorstelling hebben ze een mooie aftrap gehad van het nieuwe theaterseizoen. De combinatie van drie geweldige actrices met de boeiende thematiek en de spanning richting de ontknoping maakt het een voorstelling waarin je meegezogen wordt.

‘Agnes van God’ is vanaf nu tot en met eind januari door het hele land te zien. Kijk voor meer informatie op www.agnesvangod.nl

Verslag: Milco Feijnenbuik
Foto’s: Peggy de Haan

Klik hier voor de slotapplaus foto’s.

Lees ook:
‘Agnes van God’ geeft klein kijkje binnen de kloostermuren
Perspresentatie ‘Agnes van God’

Meer musicalnieuws en meteen op de hoogte? Like ons op facebook en klik hier.

2018-02-22T21:30:52+00:0015/09/2014 23:24|

Leave A Comment