Er is geschiedenis geschreven. Niet alleen tijdens het leven van Napoleon, maar ook ruim 200 jaar later, op 12 augustus 2026. In de tuin op het prachtige erf van kasteel de Merode in Westerlo ging de musical Napoleon van Historalia in première. Napoleon wilde de wereld alleen veroveren. Historalia doet precies het tegenovergestelde: voor deze Napoleon wordt alles uit de kast gehaald, met een cast van maar liefst 114 spelers.

Met Napoleon hebben ze de zoveelste parel weten te creëren, met een ervaren hoofdcast aan het roer. Voor Jelle Cleymans is het niet de eerste historische musical. Al eerder was hij te zien in onder andere 14-18 en 40-45 de musical. Nu grijpt hij de titelrol en die rol is hem op het lijf geschreven. Letterlijk, want hij is niet groot van stuk, maar ook de intensiteit van de rol lijkt hem ogenschijnlijk makkelijk af te gaan. Hij rent, raast, tiert en vooral de passages waarin zijn angsten naar boven komen zijn ijzersterk, juist omdat hij daarna direct weer overgaat op de orde van de dag. Hij laat heel duidelijk zien dat Napoleon voor niemand zal kruipen.

Ook voor Piek van der Kaaden was een historische rol als echtgenoot van de titelrol niet vreemd. Eerder speelde zij de eigenzinnige echtgenoot van Mozart. Tijdens de voorstelling kreeg zij het langste applaus, namelijk voor haar vertolking van het lied ‘Hoe durf je’, het nummer dat perfect omschreef hoe schrijnend het liefdesverhaal tussen Joséphine en Napoleon eigenlijk was. Beiden waren eenzaam binnen de relatie. Ze leken niet met en zonder elkaar te kunnen, maar hadden elkaar op een heel eigen wijze enorm lief. Een mooie lijn in de musical, die Piek met dit lied tot in je hart pijn liet doen. 

Zo brachten ze met de hele cast het verhaal over de man achter de grote naam Napoleon. Een man die God en mensen niet nodig meende te hebben en het alleen wilde doen. Een man die zich meende te moeten bewijzen, vooral richting de stemmen uit zijn jeugd (wat meerdere keren gedurende de show treffend terugkwam). Een man die is begonnen met idealen en hart voor rechtvaardigheid en eindigde met zelfingenomenheid en grootheidswaanzin.

Gigantisch ensemble

Bijzonder in een stuk dat gaat over iemand die het meent alleen te moeten doen, is het gigantische ensemble dat een cruciale rol speelt in het hele stuk. De veldslagen werden hierdoor onovertroffen uitgespeeld. Ontploffingen, sneeuw, vuur, wapens en zelfs een paard dat ten strijde trok, niets was te gek. Het ensemble is de enorme kracht, maar ook de valkuil van het stuk. Door de grootsheid was het soms moeilijk om emotioneel dichter bij de hoofdpersonages te komen, omdat je letterlijk en figuurlijk op afstand werd gehouden. Het verhaal gaat over een man die zich alleen voelt, terwijl de voorstelling soms zó groot is dat je juist moeilijk dicht bij hem komt.

Dit verbetert wel aanzienlijk in de tweede acte, waarin het succes van Napoleon stapsgewijs keldert en waarin nog duidelijk wordt gemaakt dat Napoleon vóór zijn legercarrière ook al een enorme strijd gevoerd heeft. Het verhaal is wat duister en strijdvaardig. De makers geven er een vrolijke touch aan met de dansscènes van het ensemble. Toch heeft dat ook een grimmige ondertoon. Duidelijk werd dat de bevolking erg onderdrukt werd en dat het leven, zogezegd, geen feest was. Je mocht gewoon opgelucht zijn als je nog leefde, maar daar kon ieder moment verandering in komen.

Karin Jacobs

De rol van de moeder van Napoleon zorgde voor het vleugje humor dat verder in de musical ontbrak. Deze rol werd gespeeld door Karin Jacobs, in het echte leven daadwerkelijk de moeder van Jelle. Dit zorgde voor het ontroerende beeld in de scène van drie generaties op één podium: de jonge moeder, met Napoleon in haar armen en Napoleon met zijn zoon in zijn armen. Een prachtig nummer, waarin het nog extra roerender wordt te weten dat de liedteksten door Jelle zelf zijn geschreven.

Het hele stuk werd enorm versterkt door het decor waarin de cast mocht spelen. Het toneel bestond uit een groot houten plateau dat gesplitst was in twee delen, die wel met elkaar verbonden waren. Het was een oplopend plateau, zodat alle bezoekers op de tribunes het goed konden zien. Aan de zijkanten van het plateau waren twee kamers ingericht. Eén kamer was het huis van Napoleon en zijn vrouw Josephine en de andere ruimte werd meerdere keren in het stuk gebruikt als plek voor plechtigheden, zoals de bruiloft en de bijeenkomst van de Raad van Vijfhonderd. Het enorme podium wordt optimaal benut, zelf daarbuiten, waarbij het licht de voorstelling voortdurend versterkt. Vooral tijdens de veldslagen waren de lichtflitsen zeer indrukwekkend en ook in de scène waarbij het kasteel op de achtergrond niet ongebruikt gelaten werd, kwam je ogen tekort.

Kortom, een zeer aan te raden theatersensatie van dit seizoen! Ondanks dat het relatief lang duurt voordat je de hoofdpersonen leert kennen, zuigt het stuk je mee naar die tijd. Het is een voorstelling die je aanmoedigt om zelf keuzes te maken, maar het vooral niet alleen te doen. Dit blijft in alle tijdperken van de geschiedenis een belangrijk leerpunt. Maak het vooral zelf mee! Napoleon de musical is nog te zien t/m 19 september 2026. De kaarten gaan snel en zijn te bestellen op https://www.historalia.be/tickets-speeldata/.

Verslag: Jenny Mensink
Foto’s: Daniël Mensink