De muzikale veelzijdigheid van Janine Kitzen van Opera naar Musical tot Modern

De muzikale veelzijdigheid van Janine Kitzen van Opera naar Musical tot Modern

De Nederlandse sopraan Janine Kitzen speelde jarenlang de rol van Christine in ‘The Phantom of the Opera’ als 1st cast in Stuttgart, waar zij een ware beroemdheid werd. Al tijdens haar studie stond zij in Antwerpen op de planken als Christine. Maar het bleef niet bij Christine alleen. Zij heeft een prachtig CV opgebouwd: cum laude afgestudeerd op het conservatorium, diverse mooie rollen – van Phantom of the Opera tot de Titanic, en in de klassieke hoek van Don Giovanni tot Bach, maar ook diverse moderne zang- en dansvoorstellingen. Een interview met Janine over haar veelzijdige ervaring, en hoe dat haar heeft gebracht tot waar ze nu is – vrij en open voor nieuwe rollen. Of zijn er soms andere plannen?

Je hebt veel verschillende rollen gespeeld maar Christine in de Phantom lijkt je op het lijf geschreven, klopt dat?
“Ja inderdaad, Christine was al op jonge leeftijd met muziek bezig, net als ik, en ze heeft dezelfde voorliefde voor de combinatie zang en dans. Maar naast het karakter van Christine zelf is het natuurlijk de rol die klassieke zang met acteren combineert, die voor mij perfect is. Ik ben een klassiek geschoolde sopraan, en de Phantom mag dan wel een echte musical zijn, maar er zitten absoluut stukken in die je eigenlijk alleen met zo’n achtergrond kan zingen. De Phantom gaat natuurlijk bij uitstek over liefde én opera.”

Gaat acteren en klassiek zingen goed samen, of is het multitasken?
“Het is een uitdaging om dat goed te combineren. Deze rol is aangrijpend, emotioneel en soms zelfs licht hysterisch tegelijkertijd (lacht). Het vraagt van je dat je heftige emoties aanspreekt en inzet om overtuigend te acteren. Tegelijkertijd moet je in je lijf juist geen spanning op of in je keel zetten, om hoog en zuiver te kunnen zingen. Dat gaat soms moeilijk samen: een ‘brok in je keel’ krijgen als je er helemaal emotioneel voor moet gaan, kun je absoluut niet gebruiken bij de moeilijke zangpartijen. Dat is ook het prachtige aan deze rol, je hebt echt een rol van gewicht op je naam staan. Misschien is dat de reden dat het in interviews vaak over de Phantom gaat, haha!”

Inderdaad, want niet 1 maar 2 twee keer staat Christine op je naam, was de eerste keer anders dan de tweede?
“Christine is een heel invoelend, empathisch karakter. Het is zo mooi hoe zij laat zien dat innerlijke schoonheid een plaats krijgt, zelfs voor een zo misvormd uiterlijk, als zij haar liefde voor de Phantom laat zien. Als je jong bent lees je dat en denk je – alright, ik snap het, ik weet wat ze voelt en hoe ik dat moet laten zien. Maar toen ik Christine de tweede keer speelde merkte ik wat het betekent om meer ‘bagage’ te hebben. Je hebt toch meer meegemaakt en emoties laten zich zo moeilijk in woorden beschrijven. Bij dezelfde woorden voelde ik nu toch echt wat anders, en dat gebruik je dan ook om zo’n rol over te brengen. Mooi hoor, ik begrijp ook steeds beter hoe belangrijk het is dat acteurs met meer bagage bepaalde rollen neer kunnen zetten op een manier die een jongere acteur niet kan evenaren, hoe goed hij of zij ook is. En in Stuttgart heb ik meer dan twee jaar avond aan avond Christine gespeeld. Je groeit dan ook nog enorm in je rol, prachtig om mee te maken”

Wat kan je jongere acteurs of sopranen meegeven die ook een carrière als de jouwe nastreven?
“Ik word wel eens gevraagd door studenten hoe ze ook zover kunnen komen. Soms merk ik dat ze op zoek zijn naar een tip, of een kruiwagen. Een ‘easy way in’ zogezegd. Die is er eenvoudigweg niet! Je bent zanger of acteur omdat dat je tweede natuur is, dus je moet vanzelf een drive hebben. En daarmee ga je studeren, en schaven, werken, verfijnen. En om cum laude af te studeren, en vervolgens een carrière op te bouwen, moet je echt een enorme drive hebben. Het is – zoals met alles waar je heel goed in wil zijn – hard werken, heel hard werken en altijd blijven verbeteren. Studeren tot je er scheel van ziet, en alles – je lijf en je stem – in perfecte conditie houden. Je moet goed de focus houden naar een première of een optreden toe, alhoewel je daarna ook even lekker los moet kunnen laten. Het kan heel pittig zijn. Maar de flow waar je in komt als je een prachtige voorstelling neerzet, de verbondenheid met een cast als je allemaal van elkaar afhankelijk bent om een productie perfect te maken, en natuurlijk het heerlijke gevoel dat je op wolken loopt als je in je zangstuk boven jezelf bent uitgestegen – man, dat is onbetaalbaar. Dat is het allemaal waard. Als ik zo’n jonge zanger/acteur dan moeilijk zie kijken, en zachtjes hoor zuchten, dan weet ik eigenlijk al dat hij er niet gaat komen.”

Terug naar de Phantom – is dat ook een tweede keer weer hard werken?
“Ja, enorm! Die tweede keer was ik natuurlijk de hoofd-Christine, dat is in de theaterwereld het hoogst haalbare. Misschien heb je iets minder tijd nodig om de stukken letterlijk weer in te studeren, maar je moet toch alles weer helemaal eigen maken, en bovendien wil je het altijd beter doen. Dus hard werken. Performance through exhaustion. Het moet er echt uitrollen als je optreedt; als je dan nog bij tekst of noten moet nadenken val je meteen door de mand. Maar het is meer dan tekst, zangpartijen, emoties, posities instuderen. Kijk, de Phantom speelt in het Palais Garnier in Parijs. Dat is een ongelooflijk groot operagebouw, neobarok, met een prachtig weelderig interieur, een grandeur die je echt moet proeven. Om me voor te bereiden op mijn tweede keer Christine heb ik er wat tijd doorgebracht. Wat prachtig is het daar! De door Chagall beschilderde plafonds, wauw!

Ik zal uitleggen waarom het belangrijk is om je zo uitgebreid in te leven. Iedereen kent het beeld van een punterende Phantom – Erik – met zijn muze Christine voorin de gondel. Ze varen dan over het ondergrondse meer dat onder het operagebouw ligt – volgens het verhaal. Omdat ze problemen hadden met het grondwater bij de bouw van de opera is daar een meer ontstaan, en Erik houdt zich daar verborgen.
Maar ik stond als Christine in de Stadsschouwburg in Antwerpen, en later in het Palladium in Stuttgart. Prachtige theaters met alle mogelijke voorzieningen, maar ook heel modern. Niks ondergronds meer en tonnen wegende kroonluchters – die verbeelding kun je daar veel moeilijker oproepen. Toch moet je je echt verplaatsen in zo’n setting, in die tijd, en in die grandeur, en dat spelen met iedere vezel die je in je hebt, om het op het publiek over te brengen. In Stuttgart heb ik dan ook besloten om het originele boek te lezen, en uitgebreid het Palais Garnier te bezoeken om echt als Christine in zo’n operagebouw te kunnen zingen, en overtuigend in een bootje op een ondergronds meer te dobberen. Dat had ik voor Antwerpen allemaal niet gedaan, dus ik had zeker niet minder werk de tweede keer!”

Komt trouwens the Phantom of de opvolger ‘Love never Dies’ eindelijk weer eens op de planken in Nederland?
“Ik heb geen idee. Het zijn enorme producties. De ingewikkelde decors, alle prachtige maar o zo bewerkelijke kostuums, de zang- en muziekpartijen, je komt er niet vanaf met een kleine cast en een klein budgetje. Er zijn altijd weer opkomende geruchten dat Van den Ende het weer wil brengen, maar meer dan geruchten zijn het niet. Het is ook heel pittig om zo’n productie avond aan avond neer te zetten, maar als iemand plannen heeft, en ze me vragen – ik zou zo met heel mijn hart weer ja zeggen. Natuurlijk. Iedereen houdt van Christine, en ik al helemaal.”

In je veelzijdige carrière is voor de derde keer Christine is vast geen logische stap. Welke volgende stappen zijn voor jou logischer?
‘Momenteel doe ik veel verschillende dingen, en ik ben bezig met een eigen productie. Met alle ervaring die ik heb opgedaan lukt het nu eindelijk om het idee dat al heel lang in mijn hoofd rondzingt vorm te gaan geven. Het lijkt wel of alle ervaringen een eigen stukje bijdragen aan dit plan. Mooi hoe blijkt dat alle ervaring die je opdoet een reden blijkt te hebben. Het is heerlijk om nu aan mijn eigen plannen te kunnen werken maar het is ook eenzaam, net als een schrijver zit ik veel in mijn werkkamer, of maak ik reizen om te kunnen werken aan mijn productie. Dan kom ik terug en mis ik de kick van het optreden. Zingen, vlammen op een toneel, geeft zo’n energie, dan ben ik blij dat ik een aantal optredens op de agenda heb staan. Ik moet er niet aan denken om het te missen, ik krijg zoveel energie van optreden. Momenteel doe ik dus veel tegelijkertijd, en misschien is dat niet efficiënt, maar voor mij is het nu de ideale combinatie.”

Nog een laatste vraag – je kunt zeker niets loslaten over je plannen?
“Neehee. (schatert) Hou mijn website maar in de gaten, dan blijf je op de hoogte.”

Annemieke Schutte – musicalliefhebber en communicatiespecialist – in gesprek met Janine Kitzen naar aanleiding van de naderende European Opera Days. European Opera Days worden door heel Europa in de eerste week van mei gehouden, en hebben tot doel opera onder aandacht te brengen bij een breder publiek. Voor meer informatie over Janine Kitzen: http://janine-kitzen.com

De foto is afkomstig van de website van Janine Kitzen. 

2018-03-18T15:58:40+00:00 26/03/2014 12:54|

Leave A Comment